Жұмыстан айырылғанда төленетін төлем 2027 жылдан бастап үш айдан артық төленбейді

Жұмыстан айырылған жағдайдағы әлеуметтік төлемді Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры (МӘСҚ) төлейді. Ол адам жаңа жұмыс іздеп жүргенде жоғалтқан табысының бір бөлігін өтейді. Өзгерістер Әлеуметтік кодекске 2026 жылғы 11 маусымда бекітілген заңмен енгізілді. Қазан айында оларды Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі еске салды.

Бұл ақша қайдан алынады

Төлем — бюджеттен берілетін жәрдемақы емес, сақтандыру. Жұмыс беруші ай сайын қызметкер үшін МӘСҚ-қа әлеуметтік аударымдар аударады — 2026 жылы бұл табыстың 5%-ы. Аударымдар төленген уақыт міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтілі деп аталады. Төлемнің мерзімі де, мөлшері де соған байланысты.

Қанша ай төленеді

Бұрын өтілі ұзақ болса, төлемді алты айға дейін алуға болатын. Енді көп жылдық өтіл болса да — ең көбі үш ай.

Мысалдар:

• Әйгерім 10 ай жұмыс істеді, ол үшін аударымдар төленді. 2027 жылы жұмыстан босатылса, ол 1 айлық төлем алады.
• Ерлан бір жарым жыл жұмыс істеді — 2 айлық төлем.
• Ольга 3 жыл және одан көп жұмыс істеді — 3 ай. Бұрын мұндай өтілмен ол төлемді ұзағырақ алар еді.

2027 жылғы 1 қаңтарға дейін тағайындалған төлемдер белгіленген мерзім аяқталғанға дейін бұрынғы шарттармен төлене береді.

Қанша төленеді

Мөлшер әлеуметтік аударымдар төленген табысқа және қатысу өтіліне байланысты. 2027 жылдан бастап жоғарғы шек пайда болады: төлем жеті ең төмен жалақының 45%-ынан аспауы тиіс. Қазіргі 85 000 теңгелік ЕТЖ бойынша бұл айына 267 750 теңге. 2027 жылға ЕТЖ әлі бекітілген жоқ, сондықтан шектің нақты сомасы кейінірек белгілі болады.

Маңызды: төлем аударымдар төленген ресми табыстан есептеледі. Егер жалақының бір бөлігі «конвертпен» төленсе, жұмыстан босатылғанда бұл аз төлемге айналады.

Жұмыстан айырылғанда не істеу керек

1. Жұмыс іздеуші ретінде тіркеліңіз — тұрғылықты жеріңіздегі мансап орталығында, eGov.kz-те немесе Enbek.kz Еңбектің электрондық биржасында.
2. Егер лайықты жұмыс табылмаса және шарттар орындалса, сізді жұмыссыз ретінде тіркейді.
3. Төлемге құқық жұмыссыз ретінде тіркелген күннен бастап туындайды.

2026 жылғы 1 қазаннан бастап пилоттық жоба жүріп жатыр: жұмыссыз мәртебесі берілгенге дейін лайықты жұмыс іздеуге енді екі күннің орнына 13 күн беріледі. Бұл уақытта мансап орталығы бос жұмыс орындарын іріктейді.

Бұл қызметкерлер үшін нені білдіреді

Мемлекет беретін қауіпсіздік жастығы қысқарды. Қаржыгерлер әдетте үш-алты айлық шығынға жететін өз қорыңызды ұстауға кеңес береді, ал енді бұл әдет маңыздырақ: төлем ең көбі үш айды және табыстың тек бір бөлігін ғана жабады.

Бұл жұмыс берушілер үшін нені білдіреді

Ресми жалақы — қызметкерлерді қорғау. Компания аударымдарды неғұрлым адал төлесе, қысқартылған жағдайда адамның төлемі соғұрлым көп болады. Бұл — жұмысқа алу кезіндегі дәлел, оны үміткерлерге түсіндірген жөн.

Қысқартулар кезінде қызметкерлерге жаңа мерзімдер мен тіркелу тәртібі туралы алдын ала айтқан пайдалы — бұл шиеленіс пен дау-дамайды азайтады.

Кадр бөлімі табыстар мен аударымдар туралы мәліметтерді уақтылы әрі дұрыс беруі тиіс: қызметкерлердің қатысу өтілі осыған байланысты.

Жиі қойылатын сұрақтар

Егер мені 2026 жылдың желтоқсанында жұмыстан босатса, қандай ережемен төлейді? 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін тағайындалған төлемдер мерзімі аяқталғанға дейін бұрынғы шарттармен сақталады.

Өтіл — бұл жалпы еңбек өтілі ме? Жоқ. Әлеуметтік сақтандыруға қатысу өтілі маңызды — әлеуметтік аударымдар төленген айлар.

Қайда жүгіну керек? Мансап орталығына, eGov.kz немесе Enbek.kz сайтына.