Кедендік қарыздар сотсыз, бес жылдық ескіру мерзімі және ҚҚС-ты алдын ала төлеу: импорттаушыларға не дайындалып жатыр

Алғашқы екі түзету «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» кодекске өзгерістер енгізу туралы заң жобасында көзделген. Үшіншісі — Салық кодексінің 530-бабына өзгерістер жобасында; оны Мемлекеттік кірістер комитеті түсіндірді.

1. Кедендік төлемдер бойынша қарыздар — сотсыз

Қазір жеке тұлға кедендік төлемдер мен салықтар бойынша қарызын төлемесе, кеден сот бұйрығын алу үшін сотқа жүгінеді, тек содан кейін сот орындаушылары қосылады. Жоба соттан тыс тәртіпті ұсынады:

1. Қарызды өтеу туралы хабарламаның мерзімі өтеді.
2. Кеден органы өндіріп алу туралы бұйрықты өзі шығарады.
3. Төлеуге — бұйрық тапсырылғаннан кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні.
4. Төлемесе — бұйрық әділет органдарына немесе жеке сот орындаушыларының палатасына жіберіледі.

Тәртіп арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждарына, өсімпұлдар мен пайыздарға да қатысты. Егер ЖК-ның қарызы кәсіпкерлікпен байланысты болмаса — мысалы, жеке сатып алу бойынша, — ол да жеке тұлғаның қарызы болып саналады. Қарыз өтелсе, тәртіп бұзылса немесе адамға соттық банкроттық не төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі қолданылса, бұйрық жойылады.

Мысал. Бұйрық дүйсенбіде тапсырылды. Мерзім сейсенбіден бастап есептеледі: сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі, жұма және дүйсенбі — бес жұмыс күні. Келесі аптаның сейсенбісінен бастап қарызды мәжбүрлеп өндіріп алуға беруі мүмкін.

2. Ірі бизнес үшін бес жылдық ескіру мерзімі

Ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін мыналар бойынша бес жылдық талап қою мерзімін белгілеу ұсынылады:

• арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждары;
• кедендік баждар мен алымдар;
• кедендік реттеу кезінде төленетін салықтар;
• олар бойынша өсімпұлдар мен пайыздар.

Өзгерістерді Кеден кодексінің 89 және 143-баптарына енгізіп, оны салық заңнамасымен теңестіру жоспарланып отыр. Бөлек — ҚҚС есепке жатқызу әдісімен төленген тауарлар: оларға пайдалану мен иелік етуге бес жылдық шектеулер онсыз да қолданылады, сондықтан олар үшін ескіру мерзімін де сондай етуді ұсынады.

3. ЕАЭО-дан әкелгенде ҚҚС-ты алдын ала төлеу

Қазір ЕАЭО елдерінен әкелінген тауарлар бойынша ҚҚС әкелгеннен кейін төленеді. Жоба алдын ала төлеуді — нақты әкелгенге дейін төлеуді ұсынады. МКК түсіндіруінше, шара тәуекелі төмен және орташа адал импорттаушыларға қатысты болмайды. Жоғары тәуекел мына белгілер бойынша айқындалады:

• тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштер жүйелі түрде тапсырылмайды;
• импорттық ҚҚС төлеу мерзімдері үнемі бұзылады;
• құжаттарда тауар құны төмендетіліп көрсетіледі;
• әкелу үшін үлестес компаниялар пайдаланылады.

Мұндай импорттаушыға салықты тауар келіп, сатылғанға дейін айналым қаражатынан төлеуге тура келеді.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

Ірі импорттаушылар. Кеден сіздің төлемдеріңізге бес жыл ішінде қайта орала алады. Кедендік және салықтық құжаттарды кемінде осы мерзім сақтаңыз.

ЕАЭО-дан импорттаушылар. Есептілік пен мерзімдердегі тәртіп енді айналым капиталына тікелей әсер етеді.

ЖК мен жеке тұлғалар. Жеке кедендік қарыздар тезірек өндіріп алынады — бұйрыққа дейін жеткізбеңіз.

Не істеу керек

• Кедендік төлемдер мен импорттық ҚҚС бойынша берешекті салыстырыңыз.
• Әкелу туралы өтініштерді уақтылы тапсырып, ҚҚС-ты мерзімінде төлеңіз.
• Тауардың нақты құнын көрсетіп, әкелуді байланысты компаниялар арқылы құрмаңыз.
• Жобаларды бақылаңыз: олар қабылданғанға дейін қазіргі тәртіп қолданылады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл қазір қолданыла ма? Жоқ, бұл түзетулер жобалары.

ҚҚС-ты алдын ала төлеу бәріне қатысты ма? Жоқ, МКК айтуынша — тек тәуекелі жоғары импорттаушыларға.

Кім ірі бизнес болып саналады? Бұл Кәсіпкерлік кодексте айқындалған. Өлшемшарттар қазір талқыланып та жатыр.