Мақала мазмұны
ЭАВР — орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) электрондық актісі. Ол электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде (ЭШФ АЖ) рәсімделеді және оған екі тарап — орындаушы мен тапсырыс беруші — өз ЭЦҚ-сымен қол қояды.
Қазір мәселе неде
ЭАВР-ды рәсімдеу екі тарап оған қол қойғанда аяқталады. Егер тапсырыс беруші кешігіп қол қойса, жұмыстар орындалып қойса да, құжат басқа есептік кезеңге «көшеді».
Мысал. Мердігер жөндеуді 30 қыркүйекте аяқтап, сол күні ЭАВР-ды тапсырыс берушіге жіберді. Тапсырыс беруші актіге 3 қазанда қол қойды. Жұмыстар үшінші тоқсанда орындалған, ал қол қойылған құжат — төртінші тоқсанда. Бухгалтер жұмыстардың нақты күні мен қол қойылған күннің арасындағы айырманы түсіндіріп, есепке алуы керек: ҚҚС бойынша айналым кезеңі, табыстар мен шығыстар осы күн бойынша айқындалады.
Компанияның контрагенттері неғұрлым көп болса, бұл соғұрлым жиі болады. Әсіресе ай мен тоқсанның соңында, бәрі актілерді жабуға асығатын кезде.
Қаржы министрлігі не ұсынады
Қаржы министрлігі пилоттық жоба туралы бұйрық жобасын дайындады:
- мерзімі — 2027 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін;
- қатысушы ЭАВР-да жұмыстардың нақты орындалған немесе қызметтердің көрсетілген күнін өзі көрсете алады;
- бұл күн айналым жасалған күнге сәйкес келеді;
- айналым күні енді тек екінші тараптың қашан қол қоятынына ғана байланысты болмайды.
Бұл ретте салық заңнамасының талаптарын ешкім жоймайды: көрсетілген күн шындыққа сәйкес келуі тиіс.
Кім қатыса алады
Қатысу ерікті. Ол үшін:
- ЭШФ АЖ-да тіркелген болу;
- келісім беру — жүйеде хабарламаға өз ЭЦҚ-сымен қол қою керек.
Бұл кімге тиімді
Ай соңында көп актіні жабатын мердігерлер мен сервистік компанияларға: құрылыс, жөндеу, IT-қызметтер, консалтинг, логистика, клининг.
Ірі тапсырыс берушілері бар компанияларға — оларда қол қою ішкі ұзақ келісуден өтеді: акт қол қоюды апталап күтуі мүмкін.
Жұмыс күндері мен қол қойылған күндерді қолмен салыстырудан шаршаған бухгалтерияларға.
Неге назар аудару керек
- Күнді «ыңғайлы болғандай» қоюға болмайды — ол құжаттармен расталуы тиіс: шартпен, жұмыс кестесімен, хат алмасумен, қабылдаумен.
- Тапсырыс беруші актідегі күн оның қол қойған күнінен ерте болуы мүмкін екенін түсінуі керек — бұл туралы алдын ала келіскен дұрыс.
- Пилот — жаңа тәртіпті сынау. Қорытындысы бойынша Қаржы министрлігі тиімділігін бағалап, жүйені бәріне өзгерту-өзгертпеуді шешеді.
Әрі қарай не болады
Құжат әзірге жоба: талқылаудан кейін шарттары өзгеруі мүмкін. Пилот қорытындысы бойынша Қаржы министрлігі нәтижелерді талдап, жаңа тетіктің ЭАВР-ға көшуге әсерін бағалайды және ЭШФ АЖ мен нормативтік құжаттарды пысықтау-пысықтамауды шешеді.
Не істеу керек
- Сізде актілерге жұмыстар орындалған кезеңнен басқа кезеңде қаншалықты жиі қол қойылатынын есептеңіз.
- Егер жиі болса — бұйрықтың бекітілуін бақылап, пилотқа қатысу туралы хабарлама беруге дайындалыңыз.
- Негізгі тапсырыс берушілермен күндердің жаңа тәртібін талқылаңыз.
- Жұмыстардың нақты күнін растайтын құжаттарды ретке келтіріңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл бәріне міндетті ме? Жоқ, пилотқа қатысу ерікті.
Қай күннен бастап? Пилот 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ұсынылады. Бұйрық әлі бекітілген жоқ.
Тапсырыс беруші актіге мүлдем қол қоймаса ше? Пилот тек күнге қатысты. ЭАВР-ға екінші тараптың қол қоюы бұрынғыдай қажет.
Дереккөздер
- Mybuh.kz — проект приказа Минфина РК о пилотном проекте, 23.10.2026



