Ең төмен жалақы 2027 жылдан бастап 110 000 теңгеге дейін көтеріледі: бұл жұмыс беруші мен ЖК-ға қаншаға түседі

Көтеруді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауында жариялады. Ол мемлекет ең төмен жалақыны кезең-кезеңімен көтеретінін атап өтті — яғни бұл бір реттік шара емес, бірнеше жылға арналған бағыт.

Нақты не тапсырылды

• Ең төмен жалақы (ЕТЖ) 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап — қазіргі 85 000 теңгенің орнына 110 000 теңге.
• 1,8 млн-ға жуық адамның, оның ішінде бюджет саласының 370 мыңнан астам қызметкерінің табысы өседі.
• Бөлек 2027 жылдан бастап алғашқы медициналық-санитариялық көмектің учаскелік мамандарының жалақысы үздіксіз өтіліне қарай 40%-ға дейін көтеріледі.

ЕТЖ-ны жыл сайын республикалық бюджет туралы заң бекітеді. Қазіргі 85 000 теңге 2026–2028 жылдарға арналған бюджет туралы заңмен белгіленген. Демек, жаңа сома 2027–2029 жылдарға арналған бюджет туралы заңда пайда болуы тиіс.

ЕТЖ деген не және бизнеске неге қатысты

ЕТЖ — еңбекақының төменгі шегі. Айды толық мөлшерлемемен толық жұмыс істеген қызметкерге одан аз есептеуге болмайды. Сондықтан жалақысы 110 000 теңгеден төмен қызметкерлері бар барлық жұмыс берушілерге қаңтардан бастап көбірек төлеуге тура келеді.

Дара кәсіпкерлердің «өзі үшін» ең төмен төлемдері де ЕТЖ-дан есептеледі. Ал ЖК ретінде міндетті тіркелу шегі 2025 жылдың қыркүйегінен бастап ЕТЖ-мен емес, АЕК-пен — 360 АЕК — есептеледі. ЕТЖ-ның көтерілуі бұл шекті жылжытпайды.

1-мысал: ең төмен жалақымен алты қызметкері бар кафе

Кафеде жалақысы дәл 85 000 теңге болатын алты қызметкер бар делік.

• Қазір: 6 × 85 000 = айына 510 000 ₸.
• 2027 жылдан бастап: 6 × 110 000 = айына 660 000 ₸.
• Айырма: айына 150 000 ₸ немесе бір жылда 1,8 млн ₸.

Бұл тек жалақы. Жұмыс берушінің салықтары мен жарналары оның үстіне есептеледі және олармен бірге өседі.

2-мысал: ЖК өзі үшін ең азын төлейді

Әлеуметтік төлемдерді өзі үшін 1 ЕТЖ-лық ең төмен базадан төлейтін оңайлатылған режимдегі ЖК 2026 жылы айына 21 675 ₸ төлейді: МЗЖ — 8 500, МЗЖЖ — 2 975, әлеуметтік аударымдар — 4 250, МӘМС жарналары — 5 950.

Егер 2027 жылы мөлшерлемелер сол күйінде қалса, 110 000 ₸ ЕТЖ кезінде:

• МЗЖ (1 ЕТЖ-ның 10%-ы): 11 000 ₸;
• МЗЖЖ (3,5%): 3 850 ₸;
• әлеуметтік аударымдар (5%): 5 500 ₸;
• МӘМС жарналары (1,4 ЕТЖ-ның 5%-ы): 7 700 ₸.

Барлығы айына шамамен 28 050 ₸ — 6 375 ₸ көп, бір жылда шамамен 76 500 ₸. 2027 жылғы мөлшерлемелерді бекітілгенде салыстырған жөн: олар өзгеруі мүмкін.

Бұл бизнестің әртүрлі түрлері үшін нені білдіреді

Сауда және қоғамдық тамақтану. Ең төмен жалақыға жақын жалақы бұл жерде көп: сатушылар, кассирлер, аспазшылар, даяшылар. Көтеру өзіндік құнға бірден әсер етеді және, сірә, бағаға да.

Қызмет көрсету және ауыл шаруашылығы. Толық емес мөлшерлемедегі қызметкерлерге төлем жұмыс істеген уақытқа пропорционал есептеледі, бірақ енді жаңа ЕТЖ-дан. 2027 жылы маусымдық жалдау да қымбаттайды.

Өндіріс. Егер жалақылар 110 000 ₸-ден жоғары болса, тікелей шығыс болмайды. Бірақ лауазымдар арасындағы айырманы сақтау үшін ең төменгіден сәл жоғары жалақыға қысым пайда болуы мүмкін.

Қызметкерсіз ЖК. Тек өзі үшін төлемдер айына бірнеше мың теңгеге өседі.

Не істеу керек

• 110 000 ₸-ден аз алатын қызметкерлердің санын есептеп, айырманы 2027 жылғы бюджетке салыңыз.
• Еңбекақы үлесі үлкен ұзақ мерзімді шарттар мен сметаларды тексеріңіз: мүмкін, бағаны қайта қарайтын уақыт келген шығар.
• ЖК — «өзі үшін» ең төмен төлемдердің өсуін ескеріңіз.
• 2027–2029 жылдарға арналған бюджет туралы заңды бақылаңыз: түпкілікті ЕТЖ, АЕК және жарна мөлшерлемелері сол жерде болады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл шешіліп қойды ма? Бұл — Президенттің үкіметке тапсырмасы. ЕТЖ-ны түпкілікті 2027 жылғы бюджет туралы заң бекітеді.

Жарты мөлшерлемедегі қызметкерге 110 000 ₸-ден аз төлеуге бола ма? Иә. Толық емес жұмыс уақытында төлем пропорционал есептеледі, бірақ толық мөлшерлемемен толық ай үшін — ЕТЖ-дан кем емес.

ЖК ретінде міндетті тіркелу шегі өзгере ме? Жоқ, 2025 жылдың қыркүйегінен бастап ол АЕК-пен есептеледі.