Шетелден «өзі үшін» алынған заттар қашан коммерциялық партия деп танылады: 2026 жылғы нормалар

Ережелер тауарды қай жерден әкелетініңізге байланысты. ЕАЭО елдері — Ресей, Беларусь, Армения және Қырғызстан үшін 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қаржы министрінің 2025 жылғы 11 қарашадағы № 690 бұйрығы қолданылады. Қалған елдер үшін — Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2017 жылғы 20 желтоқсандағы № 107 шешімі.

ЕАЭО-дан әкелу: қашан бұл енді бизнес

ЕАЭО ішінде шекарада кедендік тексеру жоқтың қасы, сондықтан бақылау басқаша құрылған: күнтізбелік жыл ішінде өлшемшарттардың кем дегенде біреуі асып кетсе, әкелу кәсіпкерлік деп саналады.

Құны бойынша: жылына 360 АЕК-тен көп — 2026 жылы бұл бір адамға 1 557 000 теңге.

Бір адамға жылына саны бойынша:

• аң терісінен жасалған бұйымдар, оның ішінде бөріктер — бір атаудағы 1 заттан көп;
• ұялы телефондар — 2-ден көп;
• планшеттер — 2-ден көп;
• компьютерлер, стационарлық және портативтік, керек-жарақтарымен — 2-ден көп;
• зергерлік бұйымдар — 5-тен көп;
• велосипедтер — 1-ден көп;
• балалар арбалары — 2-ден көп;
• көлік құралдары, оның ішінде бөлшектелген түрде — 1-ден көп.

Сандық нормалар жолда немесе баратын жерде қажет болатын, тозған белгілері бар, биркалары, жапсырмалары және зауыттық орамасы жоқ киілген заттарға қолданылмайды.

Мысалдар:

• Сіз жыл ішінде Новосібірге үш рет барып, әр жолы бір телефоннан сатып алдыңыз. Үш телефон — нормадан көп, әкелу коммерциялық болады.
• Сіз бір жыл ішінде Бішкектен 1,6 млн теңгенің киімі мен аяқ киімін әкелдіңіз. Бұл 1 557 000 теңгеден көп — бұл да коммерциялық әкелу.
• Сіз өзіңізге ноутбук пен планшет әкелдіңіз — нормаға сыясыз.

Кеден сондай-ақ тауарлардың сипатын, санын және сапарлардың жиілігін бағалайды. Бір өлшемдегі он бірдей күртешені «өзі үшін» сатып алынды деп тануы екіталай.

Егер әкелу коммерциялық деп танылса

Адамға мыналар қажет болады:

• дара кәсіпкер ретінде тіркелу;
• тауарларға ілеспе құжаттарды рәсімдеу;
• 328.00 нысаны бойынша тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініш беру;
• ҚҚС төлеу — 2026 жылы мөлшерлеме 16%.

Басқа елдерден әкелу: бажсыз нормалар

Мысалдар:

• Сіз Дубайдан 12 000 еуроның сатып алған заттарымен ұшып келдіңіз, салмағы нормада. Нормадан асқаны — 2 000 еуро, төлем — 30%, яғни 600 еуро.
• Сіз 260 еуроның сәлемдемесіне тапсырыс бердіңіз. Нормадан асқаны — 60 еуро, төлем — 15%, яғни 9 еуро.
• Сіз Қытайдан көлікпен 700 еуроның сатып алған заттарымен келдіңіз — бұл жер үсті нормасынан (500 еуро) көп, 200 еуроға төлеуге тура келеді.

Құны мен салмағы бойынша нормаға сыйсаңыз да, бұл тауарлардың жеке деп танылатынына кепілдік бермейді: кеден бірдей заттардың санына және сапарлардың жүйелілігіне қарайды.

Бұл кәсіпкерлер үшін нені білдіреді

Егер сіз дүкенге немесе маркетплейске тауарды «чемоданмен» алып келсеңіз — бұл дәл коммерциялық әкелу. Оны бірден бизнес ретінде рәсімдеген тиімдірек: ЖК тіркеп, құжаттарды жүргізіп, ҚҚС төлеу. Сонда кеден әкелуді кейін коммерциялық деп тану тәуекелі болмайды.

Не істеу керек

• Сапар алдында ЕАЭО елдерінен жыл ішінде қанша әкелгеніңізді есептеңіз.
• Чектерді сақтаңыз — олар сатып алулардың құнын растайды.
• Егер шынымен өзіңізге болса, жаңа орамадағы көп бірдей затты алып келмеңіз.
• Егер тауарды сатуға әкелсеңіз — ЖК ашып, әкелуді кәсіпкер ретінде рәсімдеңіз.