Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға 13 цифрлық қызмет түрі қосылады: үкімет смартфон арқылы табыс табуға не дайындап жатыр

Президент не тапсырды

28 қазандағы Жолдауда Президент смартфон адамдар үшін «қымбат ойыншық» емес, жұмыс құралы болуы керек екенін айтып, үкіметке жыл соңына дейін цифрлық жұмыспен қамтудың оңайлатылған құқықтық режимін қалыптастыруды тапсырды. Табыс табу мүмкіндігі адамның қалада немесе ауылда тұратынына байланысты болмауы тиіс.

Сонда кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау шараларын маркетплейстердің, банктердің, логистикалық компаниялардың және цифрлық сервистердің мүмкіндіктерімен біріктіру, ал келесі жылы өңірлерде ауылдық өндірушілерге өнімін өткізуге көмектесетін пилоттық жобаларды іске қосу тапсырылды.

Неге дәл қазір

Президент миллиондаған адам күн сайын маркетплейстерді, тамақ жеткізуді, таксиді және банк сервистерін пайдаланатынын, ал банк сервистерінде Қазақстан көптеген елдерден озып кеткенін еске салды: шот ашу немесе бөліп төлеуді рәсімдеу бірнеше минутқа ғана созылады. Оның айтуынша, келесі қадам — қызметтерге қол жеткізуден жеке мүмкіндіктерді кеңейтуге көшу, интернет тұтыну орны ғана емес, «жасампаздық пен еңбек аумағы» болуы үшін.

Министрлік не ұсынды

29 қазандағы үкімет отырысында министр Жаслан Мәдиев мыналарды ұсынды:

• өткізу нарықтарын кеңейту үшін ауылдық кәсіпкерлерді жұмыс істеп тұрған маркетплейстерге қосу;
• халықты электрондық коммерцияға және цифрлық құралдармен жұмыс істеуге оқыту;
• оқытуды жұмысқа орналасудың нақты мүмкіндіктерімен байланыстыру;
• жұмыспен қамту платформаларымен біріктірілген біліктілікті арттыру платформасын іске қосу;
• өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесін 13 цифрлық бағытпен толықтыру.

Нақты қандай 13 бағыт екені әзірге хабарланбайды.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар қазір кімдер

Жаңа Салық кодексінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимі бар, бірақ оны тек тізбедегі қызмет түрлері бойынша қолдануға болады. Ұлттық экономика министрлігі 2025 жылы талқылауға шығарған тізбе жобасында 46 түр болған — таксиден және аяқ киім жөндеуден көркем шығармашылық пен білім беруге дейін. Енді оларға цифрлық түрлерді қосу ұсынылып отыр.

Mybuh.kz деректері бойынша 2027 жылдан бастап өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың әлеуметтік төлемдерін банктер мен платформалар ұстайтын болады — адамға оларды өзі есептеудің қажеті болмайды.

Мысал

Аудан орталығындағы бір қыз маркетплейстегі сатушыларға тауар карточкаларын жасайды. Егер мұндай жұмыс 13 цифрлық бағыттың қатарына енсе, ол көлеңкелі аймақта емес, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режимінде оңайлатылған ережелермен жұмыс істей алады. Оның тапсырыс берушілеріне де бұл тиімді: заңды орындаушымен жұмыс істеу тынышырақ.

Бұл бизнестің әртүрлі түрлері үшін нені білдіреді

Маркетплейстер мен платформалар. Өңірлерден жаңа сатушылар және, мүмкін, өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың төлемдерін ұстау бойынша жаңа міндеттер.

Ауылдық өндірушілер. Өз дүкені мен сайтынсыз алаңдарға шығу, электрондық саудаға оқу.

Фрилансерлермен жұмыс істейтін компаниялар. Көбірек орындаушы заңды жұмыс істей алады — шығыстарды рәсімдеу оңайырақ, тәуекел азырақ.

Білім беру жобалары. E-commerce пен цифрлық дағдыларға оқыту жұмысқа орналасумен байланыстырылады — бұл әлеуетті мемлекеттік тапсырыс.

Не істеу керек

• 13 бағыттың тізбесі мен оңайлатылған режим ережелерінің жариялануын бақылаңыз: оларды жыл соңына дейін уәде етті.
• Маркетплейстер мен платформалар — өңірлерден сатушылардың ағынына дайындалыңыз.
• Ауылдық өндірушілер — 2027 жылғы цифрлық даму пилоттары туралы әкімдіктен біліңіз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Режим жұмыс істеп тұр ма? Жоқ. Үкімет оны жыл соңына дейін қалыптастыруы тиіс.

Қандай бағыттар енеді? Тізім жарияланған жоқ.

ЖК тіркеу қажет бола ма? Мұны режим ережелері айқындайды; олар әзірге жоқ.