Қырғызстанмен сауданы 3 млрд долларға жеткізу көзделуде: Бішкекте не туралы келісті

Не болды

30 қазанда Бішкекте қазақ-қырғыз үкіметаралық кеңесінің 14-отырысы және «Стратегиялық әріптестікті дамытудағы өңірлердің рөлі» өңіраралық ынтымақтастықтың екінші форумы өтті. Форумға өңір басшылары қатысты: қазақстандық тараптан — Алматы, Жамбыл, Шығыс Қазақстан, Ақмола, Қарағанды облыстары, Жетісу облысы, Алматы және Түркістан қалалары.

Қорытындысында үкіметаралық кеңестің хаттамасы, Алматы мен Бішкектің 2026–2030 жылдарға арналған бауырластық байланыстары, Түркістан мен Манастың, Щучинск-Бурабай курорттық аймағы мен Ыстықкөлдің бауырластығы туралы келісімдер, сондай-ақ сауда, экспорт және қазақстандық өнімді Қырғызстан нарығында ілгерілету жөніндегі коммерциялық құжаттар қол қойылды.

Не туралы келісті

• Шекара маңындағы индустриялық сауда-логистика кешені. Үкімет оны іске қосуды 3 млрд долларға жету қадамдарының бірі деп атайды. Мерзімі аталмаған.
• Тасымал. Шекарада автотасымалға рұқсаттармен электрондық алмасу жұмыс істейді, олардың санын 5 мыңға дейін көбейту келісілді; 8 автомобиль өткізу пункті кезең-кезеңімен жаңғыртылуда.
• АӨК. 2025 жылы ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасы 41,5%-ға өсіп, 500 млн доллардан асты. Жол картасы бойынша Қазақстан астық және майлы дақылдар, күнжара, күнбағыс майы, балмұздақ жеткізілімін кеңейтеді.
• Авиация. Тұрақты рейстер аптасына 19-ға жетті — 19%-ға көп.

Бұл қалай жұмыс істейді

Екі елдің шекарасы — шамамен 1,2 мың км. Негізгі өңір — Жамбыл облысы: мұнда 8 өткізу пунктінің 7-еуі және қырғыз қатысуы бар мыңнан астам кәсіпорын орналасқан. Сондықтан шекара маңындағы сауда мен логистиканың негізгі жобалары сонда болады.

Екі ел де ЕАЭО мүшесі, сондықтан олардың арасында тауарларды кедендік ресімдеу жоқ, бірақ Қырғызстаннан тауар әкелгенде қазақстандық компания жанама салықтарды төлеп, 328.00 нысанын тапсырады.

Есептеу мысалы. 20% өсім жыл соңына дейін сақталса, айналым шамамен 2,9 млрд доллар болады (2,4 млрд × 1,2) — 3 млрд доллар мақсатына аз қалады. Бұл ресми болжам емес, КБП бағалауы.

Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді

Азық-түлік өндірушілері мен агрохолдингтер. Жеткізілімі кеңейтілетін тауарлар тікелей аталды: астық, майлы дақылдар, күнжара, күнбағыс майы, балмұздақ.

Тасымалдаушылар. Рұқсаттың көбеюі мен электрондық алмасу — шекарада аз тұрып қалу; өткізу пункттерін жаңғырту өтуді жылдамдатуы тиіс.

Жамбыл облысындағы логистика мен қоймалар. Сауда-логистика кешені мен тасымалдың өсуі — қойма және терминал қызметтеріне сұраныс.

Туризм және қонақүйлер. 9 айда өзара туристер ағыны 4 миллион адамнан асты; Бурабай мен Ыстықкөлдің бауырластығы — бірлескен маршруттарға себеп.

Бөлшек және көтерме сауда. Қырғызстан — кедендік кедергісіз ЕАЭО нарығы.

Не істеу керек

• Азық-түлік өндірушілеріне — Қырғызстандағы сұраныс пен дистрибуция шарттарын тексеру.
• Тасымалдаушыларға — Қырғызстанға сапарларға рұқсат алу тәртібі мен жаңа лимитті нақтылау.
• Қырғызстаннан импорттаушыларға — 328.00 нысаны мен жанама салықтарды келесі айдың 20-сына дейін ұмытпау.
• Жамбыл және Алматы облыстарының бизнесіне — сауда-логистика кешені жобасын қадағалау.

Жиі қойылатын сұрақтар

Сауда-логистика кешені қашан жұмыс істейді? Мерзімі аталмаған.

Қырғызстанмен саудада кеден керек пе? Жоқ, екі ел де ЕАЭО-да, бірақ әкелу кезінде жанама салықтар 328.00 нысаны арқылы төленеді.

Қалалардың бауырластығы не береді? Бұл өңірлердің тікелей байланыстарына арналған негіз: бірлескен жобалар, көрмелер, туризм.