6,5 трлн теңгелік «Халық құрылысы»: шағын және орта бизнеске қайда тапсырыс уәде етілуде

Бағдарлама туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда Қазақстан халқына Жолдауында айтты. Үкімет Инфрақұрылымдық жаңғырту жоспарын дайындайды, ал жобаларды іске асыруға техникасы, базасы мен тәжірибесі бар жергілікті шағын және орта бизнесті барынша тарту тапсырылды.

Не жарияланды

• Денсаулық сақтауда — перинаталдық орталықтар, ауруханалар, жедел жәрдем станциялары, балаларды оңалту орталықтары және ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған спорт залдары.
• Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылыққа айтарлықтай қаражат бөлінеді: елді мекендерді газдандыру және таза ауыз су.
• Барлық өңірлер бойынша жобалардың бастапқы тізбесін үкімет 2026 жылдың соңына дейін дайындайды.
• Құрылыс барысы «қатаң бақылауда» болады.

Мемлекеттік сатып алу: көлемнің бір бөлігі — шағын және орта бизнеске

Сол Жолдауда Президент мемлекет ірі тапсырыс беруші болып қала беретінін еске салып, мыналарды ұсынды:

• мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік компаниялардың сатып алуына ШОБ-ты тартуды жақсарту;
• сатып алынатын көлемнің бір бөлігін шағын және орта кәсіпорындар үшін резервтеу;
• өнім берушілерге қойылатын талаптарды жұмсарту.

Үкіметке сондай-ақ Орта бизнесті дамытудың кешенді жоспарын қабылдау тапсырылды — ұзақ мерзімді қаржыландыру, технологиялық жаңғырту және ірі компаниялармен кооперация арқылы. Жолдау деректері бойынша шағын және орта бизнестің ЖІӨ-ге үлесі 40%-ға жетті, ал оның негізгі капиталға инвестициялардағы үлесі 70%-ға жақындады.

Мысал: ауқымы қандай

• Әлеуметтік жобаларға арналған 1,5 трлн ₸ 2026 жылғы қарашадан 2027 жылғы ақпанға дейін игеріледі деп есептесек, бұл айына шамамен 375 млрд ₸.
• 20 өңірге (17 облыс және республикалық маңызы бар үш қала) 6,5 трлн ₸ — орта есеппен бір өңірге шамамен 325 млрд ₸. Нақты бөлу тең болмайды: ол жобалар тізбесіне байланысты.

Бұл — ресми бөлу емес, жоспарлауға арналған бағдар.

Бұл кімге қызық

Құрылыс компаниялары мен мердігерлер. Ауруханалар, мектептер, спорт залдары, мәдениет нысандары — тікелей нарық. Президент материалдық-техникалық базасы мен тәжірибесі бар жергілікті компанияларды жеке атап өтті.

Материалдар мен жабдық жеткізушілер. Жаңа нысандарға медициналық жабдық, жиһаз, спорт құрал-жабдығы, инженерлік жүйелер қажет болады.

Коммуналдық және инженерлік мердігерлер. Газдандыру мен сумен жабдықтау — жеке үлкен бағыт.

Құрылыс маңындағы сервис. Көлік, техника жалға беру, бригадаларды тамақтандыру мен орналастыру, күзет — нысандар салынатын жерлерде сұраныс өседі.

Не істеу керек

• Мемлекеттік сатып алу және ұлттық компаниялардың сатып алу порталдарындағы ЭЦҚ мен тіркелуді тексеріңіз.
• Тәжірибе мен техника туралы құжаттарды жинаңыз: Президент қатысудың басты шарты ретінде дәл соларды атады.
• Үкімет жыл соңына дейін дайындайтын жобалар тізбесін және өз әкімдіктеріңіздің сатып алу жоспарларын бақылаңыз.
• Нысандардың ауқымы үлкен болса, ірі мердігерлермен қосалқы мердігерлікті және консорциумдарды қарастырыңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тендерлер қашан пайда болады? Жобалар тізбесі — 2026 жылдың соңына дейін. Әлеуметтік жобалардың бір бөлігі биыл және 2027 жылдың басында басталуы тиіс.

ШОБ үшін квота бола ма? Сатып алудың бір бөлігін резервтеу ұсынылды. Мөлшері әлі аталған жоқ.

Ақша қайдан? Ұлттық қордан — 2029 жылдың соңына дейін шамамен 6,5 трлн ₸.