Қаржы

Жеке басқарушылардағы зейнетақы жинақтары: тәуекелі және табыстылық кепілдігі әртүрлі үш портфель пайда болады

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жаңа қағидалар туралы хабарлады: жеке басқарушылар үш портфельге дейін ұсына алады — консервативті, орташа және тәуекелді. Нәтиже ең төмен деңгейден төмен болса, басқарушы айырманы өтейді. Бұл қызметкерлер, бизнес иелері және қызметкерлерге зейнетақыны түсінуге көмектесетін компаниялар үшін нені білдіретінін айтамыз.

3 мин оқу
Мақала мазмұны
  1. Не болды
  2. Бұл қалай құрылған
  3. Есептеу мысалы
  4. Кім нені таңдай алады
  5. Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді
  6. Не істеу керек
  7. Жиі қойылатын сұрақтар

Не болды

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлады: зейнетақы жинақтарын жеке басқарушыларға беретіндер бір компанияның бірнеше портфелі арасынан таңдай алады. Бұрын әр компания бір типті портфель жасайтын. Қаулы алғашқы ресми жарияланғаннан кейін 10 күнтізбелік күн өткен соң күшіне енеді.

Еске салайық, 7 қыркүйектен бастап жеке басқарушыларға бұрынғы 50%-дың орнына міндетті зейнетақы жинақтарының 100%-ына дейін беруге болады.

90%консервативті: барлығына қолжетімді, негізінен облигациялар, қорытынды бір жылға бағаланады
85%орташа: зейнетке 3 жылдан көп, акциялар мен облигациялар, қорытынды үш жылға
80%тәуекелді: зейнетке 13 жылдан көп, негізінен акциялар, қорытынды бес жылға

Бұл қалай құрылған

Әр портфельге өз нарықтық индексі белгіленген. Кезең қорытындысы бойынша нәтиже ең төмен деңгейден төмен болса, басқарушы салымшыға айырманы өз есебінен өтейді.

Жинақтарды бірнеше компания немесе бір компанияның портфельдері арасында бөлуге болады. Сол басқарушыдағы портфельді жылына бір реттен жиі емес ауыстыруға болады, өтініш БЖЗҚ сайты арқылы беріледі.

Адам жасы бойынша сай келмей қалғанда, қор ақшаны сол компанияның лайықты портфеліне автоматты түрде ауыстырады. Ондай портфель болмаса, БЖЗҚ салымшыны алдын ала хабардар етеді, ол басқа басқарушыны таңдай алады немесе жинақтарды Ұлттық банктің басқаруына қайтара алады.

Есептеу мысалы

Салымшының консервативті портфелінде 5 млн теңге бар, ал индекс бір жылда 12% көрсетті делік. Сандар шартты.

  • Консервативті портфель үшін ең төмені — 10,8% (12% × 90%), орташа үшін — 10,2%, тәуекелді үшін — 9,6%.
  • Басқарушы 8% тапса, оған 2,8 п. т. жетпейді. 5 млн теңгеде бұл 140 000 теңге, оны ол өтеуі тиіс.

Маңыздысы: ең төмен деңгей индекстен есептеледі және оң нәтижеге кепілдік бермейді. Индекс төмендесе, ең төмен деңгей де төмен болады. Сонымен қатар тәуекелді портфель үшін қорытынды бес жылға бағаланады.

Кім нені таңдай алады

  • Зейнетке 20 жыл — үш портфель де қолжетімді.
  • Зейнетке 5 жыл — консервативті және орташа.
  • Зейнетке 2 жыл — тек консервативті.

Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді

Жұмыс берушілер мен HR. Қызметкерлер не таңдау керегін сұрайды. Оларға инвестициялық кеңес берудің қажеті жоқ, бірақ танысу кездесуін ұйымдастырып, ресми ақпаратты қайдан іздеу керегін түсіндіруге болады.

Бизнес иелері мен ЖК. Портфельді таңдау зейнетке дейінгі мерзім мен басқа активтерге байланысты және жеке шешім болып қала береді; жаңа қағидалар тек нұсқаларды кеңейтеді.

Басқарушы компаниялар. Жаңа өнім бөлек есептілікті және тәуекелдерді түсінікті түсіндіруді талап етеді. Айырманы өтеу міндеті — компанияның өз қаржылық тәуекелі.

Қаржы кеңесшілері мен бухгалтерлер. Түсінікті түсіндірмелерге сұраныс пайда болады; табыстылыққа уәде бермеу маңызды.

Не істеу керек

  • БЖЗҚ жеке кабинетінде жинақтардың ағымдағы мөлшері мен бөлінуін қарау.
  • Жаңа портфельдер пайда болғанда басқарушылардың комиссиялары мен нәтижелерін салыстыру.
  • Мерзімді ескеру: тәуекелді портфель бес жылға бағаланады.
  • Жұмыс берушілерге — қызметкерлерге ресми дереккөздерге сілтемесі бар қарапайым жадынама дайындау.

Жиі қойылатын сұрақтар

Ақша азаюы мүмкін бе? Ең төмен деңгей индекс пен бағалау кезеңіне байланысты. Хабарламада өсуге толық кепілдік жоқ.

Портфельді жиі ауыстыруға бола ма? Бір басқарушыда — жылына бір реттен жиі емес.

Жаңа қағидалар қолданыста ма? Қаулы алғашқы ресми жарияланғаннан кейін 10 күнтізбелік күн өткен соң күшіне енеді.

Дереккөздер

  1. Informburo.kz — «Казахстанцы смогут выбирать, будут ли управляющие рисковать при вложении их пенсионных денег» (АРРФР), 04.11.2026