Нарықтар

Достықтағы контейнерлер және мемлекеттік қолдау шегі: депутаттар бизнес үшін нені тексеруді талап етті

4 қарашада Құрылтайда кәсіпкерлердің проблемалары туралы екі сауал айтылды. Асылхан Қожахметов Қытайдан келетін контейнерлер Достық станциясында иелерінің келісімінсіз қымбатырақ терминалға бағытталады деп мәлімдеді. Дәурен Ахметжаев өндірістерді жаңғыртуға арналған инвестициялық шекті 5 млн-нан 1 млн АЕК-ке дейін төмендетуді ұсынды. Мұның ақшалай мәнін талдаймыз.

2 мин оқу
Мақала мазмұны
  1. Не болды
  2. Достықтағы контейнерлер
  3. Жаңғырту шегі
  4. Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді
  5. Не істеу керек
  6. Жиі қойылатын сұрақтар

Не болды

4 қарашада Құрылтайда екі депутат бизнестің мәселелерін көтерді. Бұл шешім емес, сауалдар мен ұсыныстар. Бұл туралы хабарламаларда ведомстволардың жауабы әзірге жоқ.

Депутат А. Қожахметовтың айтуыншаДостықта контейнерді қайта тиеу, $
«ДостыкТрансТерминал», жоғарғы шек235
«ДостыкТрансТерминал», төменгі шек205
Балама терминалдар, ең көбі90

Zakon.kz, 04.11.2026

Достықтағы контейнерлер

Депутат Асылхан Қожахметов («Ақ жол» фракциясы) төрт терминал жұмыс істейтін Достық станциясы туралы шағымдарды мәлімдеді: «КеденТрансСервис», «Евротранзиттерминал», «ДостыкТрансТерминал» және «Атасу». Оның айтуынша, Қытайдан тар табанмен келетін контейнерлер, жүк иесінде басқа оператормен қолданыстағы шарт болса да, иесінің келісімінсіз «ДостыкТрансТерминалға» бағытталуы мүмкін.

Депутаттың айтуынша, станция басшылығы мұны біркелкі бөлумен түсіндіреді. Депутат SevenR Logistics компаниясының қазандағы деректерін келтіреді: шамамен 3 720 контейнердің 978-і «КеденТрансСервиске», 1 069-ы «Евротранзиттерминалға», 1 534-і «ДостыкТрансТерминалға», 139-ы «Атасуға» келеді. Яғни бір терминалға 41%-ға жуық, екіншісіне 4%-дан аз.

Депутат қайта бағыттаудың заңдылығын және тарифтердің негізділігін тексеруді, сондай-ақ жүктерді ашық бөлуді қамтамасыз етуді талап етеді.

Есеп. Депутаттың сандары бойынша айырма контейнерге 115–145 доллар. 100 контейнер партиясы қосымша 11 500–14 500 долларға түседі.

Тексеру болғанша жүк иесіне терминалды тасымал өтінімінде және экспедитормен шартта алдын ала көрсеткен, сондай-ақ оператор ауысқанда қайта тиеуді кім төлейтінін белгілеген жөн.

Жаңғырту шегі

Депутат Дәурен Ахметжаев еске салды: жаңа өндіріс үшін мемлекеттік қолдаудың инвестициялық шегі — 2 млн АЕК, ал жұмыс істеп тұрғанын кеңейту немесе жаңғырту үшін — 5 млн АЕК. Сонда жұмыс істеп тұрған өндірушілер жаңа инвесторларға қарағанда нашар жағдайда болады. Жиі жабдықты ауыстыру немесе желіні автоматтандыру жеткілікті, зауыт салудың қажеті жоқ.

Ол жаңғырту шегін 1 млн АЕК-ке дейін төмендетуді және қазақстандық компаниялардың мемлекеттік сатып алуға қолжетімділігін қамтамасыз етуді ұсынды.

21,6 млрд ₸5 млн АЕК — қазіргі жаңғырту шегі
8,65 млрд ₸2 млн АЕК — жаңа өндіріс шегі
4,3 млрд ₸1 млн АЕК — депутат ұсынысы

Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді

Қытайдан импорттаушылар. Қайта тиеудің қосымша құны тәуекелін ескеріңіз. Терминал шоттарын шартпен салыстырыңыз.

Экспедиторлар. Қайта бағыттау жағдайларын тіркеңіз: күні, контейнер нөмірі, терминал, құны. Бұл шағым кезінде керек болады.

Терминал операторлары. Мәселе қоғамдық деңгейге шықты, тексеру мен сұрауларға дайындалыңыз.

Өндірушілер. Жаңғыртуды ойластырып жүрсеңіз, шек туралы ұсынысты қадағалаңыз. 4,3 млрд теңге кезінде қолдау көптеген орта компанияға қолжетімді болады.

Құрылыс материалдарын жеткізушілер. Депутат тақырыпты Ұлттық қордан импортты қаржыландыруға тыйыммен байланыстырды.

Не істеу керек

  • Достықтағы терминалдармен шарттарды тексеру: операторды ауыстыруды кім төлейді.
  • Қайта бағыттау фактілері болса, құжаттарды жинау.
  • Ұлттық палата немесе қауымдастықтар арқылы ұсыныстармен жүгіну.
  • Өндірушілерге — жаңғырту жобасының құнын алдын ала бағалау.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл анықталған факт пе? Жоқ. Бұл бизнестің өтініштері негізіндегі депутаттың мәлімдемелері; тексеру тек сұралды.

Шек төмендетілді ме? Жоқ, бұл депутаттың ұсынысы.

Қазір қандай шек қолданылады? Депутаттың айтуынша: жаңа өндіріс үшін 2 млн АЕК, кеңейту немесе жаңғырту үшін 5 млн АЕК.

Дереккөздер

  1. Zakon.kz — «Перевозка грузов из Китая обходится бизнесу вдвое дороже: депутат Курултая заявил о проблеме на границе», 04.11.2026
  2. Zakon.kz — «Для казахстанских производителей предложили сделать господдержку доступнее», 04.11.2026