Басты бет / Мақалалар / Экономика
Экономика

Энергетика министрі: көмір мен көтерме электр бағасы көтерілмейді, ал «Дружба» бойынша мұнай Ресейдің жауабын күтуде

4 қарашадағы брифингте энергетика министрі Ерлан Аккенженов мәлімдеді: көмір бағасы мен электр энергиясының көтерме бағасы қазіргі деңгейде қалады, тарифті көтеру қаралмайды. Мұнай бойынша жоспар: биыл 96 млн тонна, 2027 жылы 99 млн тоннаға дейін, ал Германияға жеткізу бойынша Қазақстан Ресейдің жауабын күтіп отыр. Мұның компаниялар бюджеті үшін мәнін есептейміз.

3 мин оқу
Мақала мазмұны
  1. Не болды
  2. Көмір және электр
  3. Мұнай және «Дружба»
  4. Есептеу мысалдары
  5. Бұл жоспарлау үшін неге маңызды
  6. Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді
  7. Не істеу керек
  8. Жиі қойылатын сұрақтар

Не болды

4 қарашада Үкіметтегі брифингте энергетика министрі Ерлан Аккенженов бағалар мен мұнай экспорты туралы сұрақтарға жауап берді.

өзгеріссізкөмір бағасы және электр энергиясының көтерме бағасы
96 млн т2026 жылғы мұнай өндіру жоспары
99 млн т-ға дейін2027 жылғы ықтимал көлем
жауап күтілуде«Дружба» бойынша Германияға жеткізу

Көмір және электр

«Көмір бағасы қазіргі деңгейде қалады, электр энергиясының көтерме бағасы да. Министрлікте қазір электр тарифін көтеру мәселесі қаралмайды», — деді министр.

Журналистер қыркүйекте тарифтер қайта қаралғанын еске салды. Министр түсіндірді: бастапқыда нөлдік өзгеріс қарастырылған, бірақ өтінімдер жиналғаннан кейін есептер көмір құнын ескеріп түзетілген.

Маңыздысы: әңгіме көтерме баға мен бүгінгі шешім туралы. Бизнеске арналған соңғы тариф беру мен өткізуге де байланысты, сондықтан шот көтерме баға өспей-ақ өзгеруі мүмкін.

Мұнай және «Дружба»

Биыл 96 млн тонна өндіру жоспарланған, 2027 жылы көлем 99 млн тоннаға дейін өсуі мүмкін. «Дружба» мұнай құбыры бойынша Германияға жеткізу туралы министр айтты: техникалық мүмкіндік бар, Қазақстан ресми сұрау жіберіп, Ресейдің жауабын күтіп отыр, мерзімдерді содан кейін атауға болады.

Есептеу мысалдары

Электр. Шартты мысал: цех айына 10 000 кВт·сағ тұтынады, бағасы кВт·сағ үшін 40 теңге — бұл 400 000 теңге. Тарифтің 5%-ға өсуі айына 20 000 теңге, жылына 240 000 теңге қосар еді. Әзірге министр мұндай өсімге уәде бермейді, бірақ бұл қорды модельде ұстаған жөн.

Мұнай. 96-дан 99 млн тоннаға өсу — бұл 3 млн тонна немесе шамамен 3,1%. Мердігерлер мен сервистік компанияларға бұл жұмыс көлемі бойынша бағдар береді.

Бұл жоспарлау үшін неге маңызды

Министрдің мәлімдемесі алдағы айларға бағдар береді, бірақ тарифтер туралы шешімді алмастырмайды. Өзі еске салғандай, қыркүйекте есептер өтінімдер жиналғаннан кейін түзетілген. Сондықтан 2027 жылғы бюджетті екі нұсқада: өсімсіз және қалыпты өсіммен есептеген дұрыс.

Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді

Өндіріс және тоңазытқыш қоймалар. Энергия — шығыстың ірі бабы. Мәлімдеме жақын уақытта күрт өсу тәуекелін азайтады, бірақ уәде қазіргі сәтке қатысты.

Бөлшек сауда және кеңселер. Шартты тексерген жөн: тарифке қандай құрауыштар кіреді және жеткізуші оны қашан өзгерте алады.

Жылу беруші компаниялар мен көмір тұтынушылар. Министрдің сөзінше, баға сақталады. Сатып алу келісімшарттарын жоспарлауға болады, бірақ баға өзгеруі туралы ескертпені қалдырған дұрыс.

Мұнай сервисі. 99 млн тонна жоспары — келесі жылғы тендерлерге белгі.

Мұнай экспорттаушылар. «Дружба» бойынша шешім жоқ: логистиканы соны ескеріп құрған жөн.

Не істеу керек

  • Өзіндік құндағы электр энергиясының үлесін және 5–10% өсу сценарийін есептеу.
  • Жеткізушімен шартты тексеру: өткізу, беру, қайта қарау шарттары.
  • Энергия тиімділігін ойластыру: ол кез келген тарифте өзін ақтайды.
  • Мұнай сервисіне — 2027 жылғы тендерлерге дайындалу.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тарифтер міндетті түрде өспей ме? Министр мәселе қазір қаралмайтынын айтты. Бұл бүкіл келесі жылға уәде емес.

Неге шот көтерме баға өспей-ақ өсуі мүмкін? Соңғы тарифке беру мен өткізу кіреді.

«Дружба» бойынша жеткізу қашан қайта басталады? Мерзім Ресей тарапының жауабынан кейін аталады.

Дереккөздер

  1. Zakon.kz — «Подорожают ли уголь и электричество в Казахстане: ответ министра», 04.11.2026
  2. Zakon.kz — «Поставки нефти по нефтепроводу "Дружба": Казахстан направил официальный запрос в РФ», 04.11.2026