Бизнестің камералары және ұлттық бейнемониторинг жүйесі: 2027 жылғы 3 қаңтардан бастап әкімдіктердің кестесі бойынша қосылады, мерзімі — алты айға дейін

Не болды

ҰҚК төрағасы 2026 жылғы 28 қазандағы № 132/ҚЕ бұйрыққа қол қойды, онымен ҰБЖ-ның жұмыс істеу қағидалары жаңа редакцияда жазылды. Бұйрық Әділет министрлігінде 29 қазанда № 40256 болып тіркелді және жарияланғаннан кейін 60 күнтізбелік күн өткен соң, яғни 2027 жылғы 3 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Бұл кімге қатысты

«Киберқауіпсіздік туралы» заң бойынша нысандардың төрт санаты үшін міндетті қосылу белгіленген. Олардың үшеуі — мемлекеттік органдар, террористік тұрғыдан осал нысандар, қоғамдық және жол қауіпсіздігі жүйелері. Төртіншісі жеке бизнеске де қатысты: бұл меншік нысанына қарамастан қоғамдық орындардағы, азаматтар көп жиналатын орындардағы және еркін кіруге болатын нысандардағы камералар. Камералардың басқа иелері өз еркімен қосыла алады.

Жаңаша қалай болады

Қазір хабарламаны үйлестіруші жібереді, одан кейін техникалық шарттарды сұратуға 15 жұмыс күні, оларды беруге 15 жұмыс күні және қосылуға 12 айға дейін беріледі. 3 қаңтардан бастап әкімдіктер бірінші тоқсанның соңына дейін кесте жасайды, үйлестіруші оны 1 мамырға дейін бекітеді, ал абонент мерзімі алты айдан аспайтын хабарлама алады.

Тәртібі мынадай: техникалық шарттарды орындау, операторға жүйенің сызбасы мен нысан туралы мәліметтер кестесі бар өтініш беру (камералар саны, бейнетіркегіштер, байланыс арнасы, аудан, келушілер саны, жұмыс уақыты). Оператор 10 жұмыс күнінде тексереді. Абонентке дейінгі деректер беру арнасын оператор ұйымдастырады. Қосылғаннан кейін 10 жұмыс күнінде акт жасалады.

Камераларға талаптар

Техникалық шарттар ҚР СТ 4044 ұлттық стандартына сәйкес болуы тиіс. Қазір ең аз талап: ажыратымдылығы кемінде 1920×1080 және мұрағат кемінде 30 күн. Жаңа камераларға талаптарды сатып алмас бұрын оператормен келісуге болады.

Есептеу мысалы

Әкімдік хабарламаны 2027 жылғы 1 маусымда жіберді делік. Қосылу 2027 жылғы 1 желтоқсаннан кешіктірілмеуі керек. Егер оператор сәйкессіздік тапса, түзетуге 60 күн беріледі, содан кейін өтініш қайта беріледі. Демек, жұмысты мерзімге бір ай қалғанда емес, хабарлама келген бойда бастаған жөн.

Бизнестің әр түрі үшін бұл нені білдіреді

Сауда орталықтары мен базарлар. Бұл адамдар көп жиналатын орындар: жүйенің сызбасы мен келушілер туралы деректерді алдын ала дайындаңыз.

Кафелер, мейрамханалар, қонақүйлер. Кіру еркін нысандар кестеге енуі мүмкін. Нысаныңыздың енгізілгенін әкімдіктен нақтылаңыз.

Клиенттік залы бар кеңселер мен банктер. Келушілер аймағындағы камералардың талаптарға сәйкестігін тексеріңіз.

Бейнебақылау орнататын компаниялар. ҚР СТ 4044-ке сай жаңғыртуға және құжаттарды дайындауға сұраныс болады.

Не істеу керек

• Нысаныңыздағы қай камералар қоғамдық орындарға қарайтынын анықтау.
• Камералардың ажыратымдылығы мен мұрағатты сақтау мерзімін тексеру.
• Талаптарды оператормен келіспейінше жаңа камералар сатып алмау.
• Жүйенің сызбасы мен нысан туралы мәліметтерді дайындау.
• Қызмет көрсетуге және оператормен байланысқа жауапты адам тағайындау.

Жиі қойылатын сұрақтар

Жазбаларды кім көреді? Арнаулы мемлекеттік органдардың, құқық қорғау органдарының, ТЖМ мен әкімдіктердің қызметкерлері. Басқа мемлекеттік органдар — үйлестіруші арқылы және заңда тікелей аталған жағдайларда ғана.

Жазбалар қанша сақталады? Бейне мен метадеректер — 30 тәулік, оқиғалар туралы деректер — 12 ай.

Хабарламасыз өзіміз қосыла аламыз ба? Иә, үйлестірушіге өтініш беру арқылы. Тәртібі міндетті қосылудағыдай.